درمان کمبود ویتامین D در کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 باعث بهبود کنترل گلایسمیک می‌شود

25 دسامبر 2017- شکل فعال ویتامین D، یک هورمون بسیار مهم است که افزایش جذب کلسیم در بدن را بعهده دارد. کمبود ویتامین Dدر انواع بیماریهای مزمن مانند بیماریهای تراکم مواد معدنی استخوان، بدخیمی‌ها، بیماریهای اتوایمیون و دیابت دیده می‌شود.

در سالهای اخیر، مطالعات نشان داده است که سلولهای بتا، گیرنده‌هایی برای ویتامین D(VDR) می‌سازند، همچنین تغییرات در ژنهای کنترل کننده‌ی ویتامینDو تغییر در بیان گیرنده‌های ویتامین Dبا افزایش خطر ابتلا به دیابت از جمله دیابت نوع 1 و 2 ارتباط دارد.

بیمارانی با غلظت سرمی ویتامین D  کمتر از 30 نانو مول در لیتر و 30 تا 50 نانومول در لیتر به ترتیب در رده‌ی کمبود ویتامین Dو ویتامین Dناکافی طبقه بندی می‌شوند. مصرف ساپلیمنت روزانه ویتامین D  و قرار گرفتن درمعرض نورخورشید برای جلوگیری از کمبود این ویتامین ضروری است.

 برخی مطالعات ارتباط کمبود ویتامین D‌ و اختلال عملکرد سلولهای بتا و مقاومت به انسولین و به دنبال آن پیشرفت بیماری بسوی دیابت نوع 2 را در جمعیت بالغ به تصویر کشیده اند.

برخی مطالعات نشان داده اند که در کودکان مبتلا به دیابت نوع 1(T1DM)، شیوع کمبود ویتامین Dدر مقایسه با کودکان غیر دیابتی بالاتر است اما سایر مطالعات نشان داده‌اند که شیوع کمبود ویتامین Dدر بین کودکان مبتلا به دیابت و غیردیابتی مشابه می‌باشد. با این حال، یک مطالعه که توسط محققان فنلاندی انجام شده است، نشان داد که در کودکان مبتلا به راشیتیسم (Rickets) که به دلیل کمبود طولانی مدت ویتامین D دچار نرمی استخوان هستند، خطر ابتلا به دیابت نوع یک، 4 برابر بیشتر از کودکانی است که به راشیتیسم مبتلا نیستند. تمام این مطالعات نشان می‌دهند که بین کمبود ویتامین D  و خطر ابتلا به دیابت نوع 1 و 2 همبستگی یا ارتباطی وجود دارد. با این حال شواهد مرتبط با تأثیرات درمان کودکان کمبود ویتامین D  در کودکان مبتلا به دیابت چندان محکم نیست.

محققان در یک مطالعه‌ی گذشته‌نگر، در مجموع پرونده‌های پزشکی 271 کودک و نوجوان مبتلا به دیابت نوع 1 را که برای معاینات سرپایی به درمانگاه‌های دیابت مراجعه کرده بودند، بررسی نمودند.

غلظت 25(OH)Dبرای همه‌ی آنها اندازه‌گیری گردید و بر اساس آن به سه گروه: کمبود ویتامین D، ویتامین Dناکافی و ویتامین Dمطلوب طبقه‌بندی شدند. به کودکانی که در رده‌ی کمبود ویتامین D  قرار داشتند به مدت 3 ماه 6000 واحد کوله کلسیفرول و به کودکانی که مقدار ویتامین Dآنها ناکافی بود، مقدار 400 واحد کوله کلسیفرول به مدت 3 ماه داده شد.

همچنین مقدار هموگلوبین A1cبرخی از کودکان در ابتدای تحقیق و برای تمام افراد شرکت کننده پس از درمان با کوله کلسیفرول اندازه‌گیری گردید. همچنین غلظت 25(OH)D پلاسمای آنها پس از تکمیل درمان اندازه‌گیری شد.

 از مجموع تعداد شرکت کنندگان، 40 نفر (14.8درصد) دچار کمبود ویتامین D  بودند، در 84 نفر (31.0درصد) مقدار ویتامین Dسرمی ناکافی بود و 147 نفر (54.2درصد) دارای غلظت نرمال سرمی 25(OH)D یعنی مقداری بیش از 50 نانومول بر لیتر بودند و به همین دلیل از مشاهدات آینده در این مطالعه حذف شدند. از 124 فرد باقیمانده، تنها برای 73 نفر، مقدارHbA1c   اولیه( شروع مطالعه) اندازه‌گیری شده بود و به همین دلیل این افراد برای  بررسی ارتباط کمبود ویتامین Dبا دیابت نوع 1 مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفتند.

محققان با استفاده از آنالیز رگرسیون چندگانه نشان دادند که مقدار HbA1c کودکانی که در ابتدای تحقیق در کنترل قند خون خود مشکل داشتند( HbA1cبالا)، پس از دریافت 6000 واحد کوله کلسیفرول به مدت 3 ماه، بطور قابل توجهی کاهش یافته بود(p < 0.001).

کودکانی که مقدار ویتامین D آنها پایین‌تر بود پس از درمان با کوله کلسیفرول کاهش بسیار بیشتری را در مقدار HbA1cخود تجربه کردند(p = 0.004).

این مطالعه نشان داد که درمان کمبود ویتامین Dدر کودکان و نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 موجب بهبود چشمگیر مقدار قندخون (براساس HbA1c) می‌شود. در حقیقت کنترل گلایسمیک به طور قابل توجهی با نرمال سازی غلظت ویتامین D بهبود می‌یابد. علاوه بر این مشخص شد که گروهی از کودکان که دارای بالاترین مقدار قند خون بودند و کودکانی که دارای کمترین غلظت 25(OH)D سرمی بودند، پس از درمان با کوله کلسیفرول بیشترین بهبود را در مقدار HbA1cخود تجربه کردند.

این مطالعه علیرغم محدودیتهای آن به دلیل ماهیت گذشته‌نگر آن، از اصل ارزیابی و بهینه سازی ویتامین Dدر کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 حمایت می‌کند. بنابراین باید به کمبود ویتامین D در میان مبتلایان به دیابت توجه نمود و درمان با کوله کلسیفرول را برای کمک به بهبود کنترل گلایسمیک آنها بکار گرفت.

محققان خواهان انجام مطالعات بالینی تصادفی آینده‌نگر برای درک اثرات استفاده دراز مدت از مکمل‌های ویتامین D بر کودکان و نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 و ویژگی‌های گلایسمیک آنها شدند.

 خلاصه‌ی نتایج این مطالعه به این شرح است:

1)    کمبود ویتامین D درمیان کودکان و نوجوانان  مبتلا به دیابت نوع 1 شایع است.

2)    بهینه سازی مقدار ویتامین D می‌تواند کنترل گلایسمیک را بهبود بخشد.

3)   درمان با کوله کلسیفرول موجب کاهش مقدار HbA1c کودکان مبتلا به کمبود ویتامین Dمی‌شود.

 منبع:

www.diabetesincontrol.com/treating-vitamin-d-deficiency-in-children-with-type-1-improves-glycemic-control